TEMA Vakfı Genel Müdür Yardımcısı Dr. Hikmet Öztürk, Dünya Toprak Günü’nün Birleşmiş Milletler tarafından 2013 yılında alınan bir kararla her yıl 5 Aralık’ta kutlandığını söyledi.
Toprağın hayat için temel olduğunu belirten Öztürk, “Eğer bu ince toprak katmanı olmasaydı, karada yaşayan hiçbir canlı hayatta kalamazdı. Toprak, bitkilerin büyümesi için gerekli besin hususlarını ve suyu sağlayarak ekosistemin temel taşını oluşturuyor. Dünyadaki cinslerin yüzde 59’u toprakta yaşıyor ve bir kaşık sağlıklı toprak, dünya nüfusundan daha fazla mikroorganizma barındırıyor.” diye konuştu.
Öztürk, toprağın karbon depolama kapasitesine de değinerek, “Toprak, okyanuslardan sonra dünyadaki en büyük karbon deposudur. Şayet bu karbon, toprak yerine atmosfere salınsaydı, iklim değişikliği krizi çok daha derin olurdu. Ayrıyeten, ziraî üretimimizin yüzde 95’i direkt toprağa bağlıdır.” tabirlerini kullandı.
“EROZYON, GLOBAL KARBON SALIMININ YÜZDE 3’ÜNE NEDEN OLUYOR”
Erozyonun, Türkiye ve dünya genelinde toprak kayıplarının en büyük nedenlerinden biri olarak öne çıktığını vurguladı.
Öztürk, erozyonu “toprağın enflasyonu” olarak nitelendirerek, “Dünyada her yıl yaklaşık 75 milyar ton toprak erozyona uğruyor. Bu, her 5 saniyede bir futbol alanı büyüklüğünde toprağın kaybolması demektir. Türkiye’de ziraî toprakların yüzde 39’unda ve meraların yüzde 54’ünde erozyon yaşanıyor. Bu, besin üretimi açısından önemli bir tehdittir. Ayrıyeten erozyon, global karbon salımının yüzde 3’üne neden oluyor.” diye konuştu.
Öztürk, 1 santimetre toprağın oluşmasının 400-500 yıl sürdüğünü, lakin süratli erozyon nedeniyle bu ölçünün yalnızca 16 yılda kaybedildiğini belirtti.
Türkiye’deki toprakların organik husus içeriğinin kritik bir düzeyde olduğunu vurgulayan Öztürk, “Verimli bir tarım toprağında organik unsur oranının yüzde 5 olması gerekiyor. Türkiye’de tarım topraklarının yüzde 99’u, yüzde 3’ün altında bir organik unsur içeriğine sahiptir. Bu durum, toprağın verimliliğini ve su tutma kapasitesini düşürerek kuraklıkla çabayı zorlaştırıyor.” dedi.
“TÜRKİYE GENELİNDE YAKLAŞIK 40 MİLYON FİDANI TOPRAKLA BULUŞTURDUK”
Öztürk, TEMA Vakfının 1992 yılından bu yana toprak müdafaa çalışmalarında öncü rol oynadığı kaydetti.
Vakfın, toprağın ehemmiyeti konusunda toplumda farkındalık oluşturduğunu aktaran Öztürk, “TEMA Vakfı olarak, sürdürülebilir idare siyasetlerini geliştirmek ve erozyonla gayret etmek öncelikli gayelerimiz ortasında yer alıyor. 5403 sayılı Toprak Müdafaa ve Arazi Kullanım Kanunu’nun çıkarılmasında değerli bir rol oynadık. Ayrıyeten, Türkiye genelinde yaklaşık 40 milyon fidanı toprakla buluşturduk ve 700 milyon meşe palamudu ektik.” bilgisini verdi.
Öztürk, tabiat eğitim programları ve eğitim portalları aracılığıyla, her eğitim kademesindeki çocuklara, gençlere ve öğretmenlere kadar geniş bir kitleye ekolojik okuryazarlık konusunda farkındalık kazandırdıklarını anlattı.
“TOPRAK VERİMLİLİĞİ YÜZDE 50 AZALACAK”
İklim krizinin ve kuraklığın tesirlerinin her geçen gün daha fazla hissedildiğini vurgulayan Öztürk, şunları kaydetti:
Erozyon devam ederse 2050 yılına kadar topraklarımızın verimliliği yüzde 50 azalacak, lakin besin muhtaçlığı yüzde 50 artacak. Tarım yerleri sınırsız değil. Kişi başına düşen tarım toprağı oranı süratle azalıyor. 1990 yılında kişi başına ekilebilir tarım toprağı dünya genelinde 0,28 hektar iken, bu sayı bugün 0,20 hektara geriledi. Ülkemizde ise birebir devirde 0.51 hektardan 0,28 hektara düştü. Bu nedenle toprağı korumak, besin gereksiniminin karşılanmasında ve iklim değişikliğinde çaba de kritik kıymete sahiptir.
Dr. Öztürk, Türk halkının ağaçlandırma çalışmalarına olan ilgisinden memnuniyet duyduklarını belirterek, herkesi TEMA Vakfı aracılığıyla başta toprak olmak üzere tüm doğal varlıkları muhafaza gayretine katılmaya davet etti.
