Uluslararası Finans Enstitüsü’nün (IIF), yayınladığı “Küresel Borç Monitörü” raporuna nazaran, global borç düzeyi, 2024’ün üçüncü çeyreğinde yaklaşık 323 trilyon dolara yükseldi.
Küresel borç meblağı, geçen yılın birebir periyodunda 302,4 trilyon dolar olarak kaydedilmişti.
Yaklaşık yüzde 326 düzeyinde bulunan global borcun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranının koronavirüs salgınında ulaştığı doruğundan 30 puan daha düşük olması dikkati çekti.
TÜRKİYE’NİN BORÇLULUĞU AZALDI
Türkiye ve Yunanistan, toplam borç oranlarında kıymetli düşüşler yaşarken, Macaristan, İrlanda, Nijerya, İsveç ve Brezilya 2024’ün birinci üç çeyreğinde en büyük borç artışlarını kaydetti.
Yunanistan, Pakistan, Türkiye ve Japonya bu periyotta kamu borcunun GSYH’ye oranlarında en keskin düşüşü gördü.
TÜRKİYE’DE BORÇLARIN GERİLEME ORANI
Türkiye’de ise borçların GSYH’ye oranları dikkate alındığında, yılın üçüncü çeyreğinde geçen yılın birebir çeyreğine kıyasla hanehalkına ilişkin borçlar yüzde 11,7’den yüzde 9,9’a, finansal olmayan şirketlere ilişkin borçlar yüzde 50,2’den yüzde 40,7’ye, kamuya ilişkin borçlar yüzde 32,5’ten yüzde 28,1’e ve bankalar üzere finansal şirketlere ilişkin borçlar yüzde 19,1’den yüzde 16,5’e geriledi.
İKLİM HARCAMALARI, BORÇLULUĞU ARTIRACAK
Küresel borcun 2024 sonunda geçen yıla nazaran yaklaşık 8 trilyon dolar artışla 320 trilyon dolar olacağı, 2025 ve sonrasında kamu borçlanmalarıyla artacağı öngörüldü.
2028 YILI TAHMİNİ
Şu anda 95 trilyon dolar civarındaki global kamu borcu düzeyinin de 2028 yılına kadar 130 trilyon dolara yaklaşacağı kestirim edildi.
İKLİMLE İLGİLİ HARCAMALAR, BORÇLULUĞU ARTIRACAK
Borç düzeylerinin bilhassa net sıfır maksatları ve ulusal iklim taahhütleriyle uyumlu kalmak için gereken iklimle ilgili harcamalar hesaba katıldığında, daha da yükselebileceği, bu türlü bir senaryoda global kamu borcunun 2028 yılına kadar 170 trilyon dolara ulaşabileceği öngörüldü.
TİCARET GERGİNLİKLERİNİN BÜYÜME BEKLENTİLERİNİ ZAYIFLATABİLECEĞİ UYARISI
Sektörler bazında incelendiğinde, hanehalkına ilişkin borçlar yılın üçüncü çeyreğinde 61,6 trilyon dolar, finansal olmayan şirketlere ilişkin borçlar 93,4 trilyon dolar, kamuya ilişkin borçlar 95,4 trilyon dolar ve finansal şirketlere ilişkin borçlar 72,5 trilyon dolar olarak hesaplandı.
“BÜYÜME BEKLENTİLERİ ZAYIFLAYABİLİR”
Raporda, artan jeoekonomik parçalanma çağında genişleyici mali siyasetler izlemenin güçlü olabileceği, artan ticaret gerginliklerinin, bilhassa tedarik zinciri kesintilerinde muhtemel bir artış ve sıkılaşan kamu maliyesi ortamında enflasyonist baskıların tekrar ortaya çıkmasıyla, büyüme beklentilerini zayıflatabileceği kaydedildi.
